برای مدرسه خود برنامه سالانه داشته باشید

یکی از سامانه های اصلی مدیریت، برنامه ریزی است. برنامه ریزی مهارت منطقی فکر کردن و توانایی به کار بردن تفکر منطقی، برای تحقق اهداف مورد نظر است به عبارتی دیگر مدیریت یعنی برنامه ریزی و تصمیم گیری براساس برنامه ریزی.برنامه ریزی یک دانش و مهارت است که هر مدیری برای موفقیت خود باید مهارت آموزش و استفاده از آن را داشته باشد. برنامه ریزی فراگردی است مداوم، حساب شده و منطقی، جهت دار و دورنگر، به منظور هدایت و ارشاد فعالیت های جمعی، برای رسیدن به اهداف مطلوب.

اصول برنامه ریزی شامل اصل جامعیت، مشارکت، تعهد، اصل واقع بینی، مداومت ارزشیابی و توجه به تغییرات کیفی، همبستگی، انعطاف پذیری و ارکان اصلی آن شامل زمان، فعالیت یا ساز و کار و محتواست.

انواع برنامه ریزی:

•  برنامه ریزی از نظر زمان: برنامه ریزی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت
•  برنامه ریزی از نظر حوزه و دامنه عمل: برنامه ریزی کلان، ملی و خرد
•  برنامه ریزی از نظر عمل: برنامه ریزی متمرکز، ارشادی و موردی

عوامل مؤثر در برنامه ریزی آموزشگاه:

الف محیط بیرون سیستم: شامل فقر اقتصادی، بی سوادی اولیا، اعتیاد، مهاجرت بی رویه، بیکاری، مشکلات روانی و اجتماعی اولیا، محیط اقلیمی و شرایط زیست محیطی

ب محیط درون سیستم: شامل مدیریت، ساختار سازمانی، قوانین، نظام آموزشی، کتاب های درسی، معلمان و کارکنان، دانش آموزان، شیوه های آموزش و یاددهی، منابع مالی و تجهیزات

چگونه شروع کنیم؟

نقطه شروع جایی است که در حال حاضر در آن ایستاده اید. بهتر است بررسی کنید کجا هستید و به کجا می روید. وضع فعلی خود و مدرسه ای که در آن کار می کنید چگونه است؟ آیا مایل به تغییر در کارتان هستید؟ آیا به برنامه ریزی به عنوان گام اصلی تغییر، معتقدید؟ حالات روحی، روانی، اجتماعی و حرفه ای خود را بررسی کنید. برای بهتر شدن وضعیت کار باید با خود و همکاران خود راحت، صمیمی و صادق باشید، اشتباهات خود را بپذیرید و به آن اعتراف کنید. این گونه است که می توانید گام های رو به جلو بردارید.

حال که به تغییر علاقه مند شدید تنها با برنامه ریزی است که می توانید به کارتان تداوم ببخشید و کیفیت آن را بالا ببرید.

ابتدای سال تحصیلی بهترین زمانی است که درباره برنامه سال تحصیلی جاری مدرسه با معلمان، دانش آموزان و اولیا مشورت کنید. هرگز بدون نظر و همراهی آن ها اقدام به تدوین برنامه سالانه نکنید زیرا در صورت همراهی و پشتیبانی نکردن آن ها با شکست مواجه خواهید شد.

بنابراین نخستین جلسه شورای عمومی مدرسه را قبل از شروع سال تحصیلی یا هفته اول سال تحصیلی تشکیل دهید. کلیات آن را برای ارکان مدرسه شرح دهید، در خصوص آن بحث و گفت و گو کنید، نظر آن ها را جویا شوید و در فرآیند تدوین و اجرای برنامه مشارکت همه کارکنان مدرسه و دانش آموزان و اولیا را فراموش نکنید.

برای اجرای موفقیت آمیز برنامه سالانه مدرسه نکات ذیل را در نظر داشته باشید:

•  متن برنامه تهیه شده را به عنوان پیش نویس برای بررسی و نظرخواهی به معلمان بدهید.
•  در نخستین جلسه شورای مدرسه کلیات برنامه را برای حاضران کاملا توجیه و نکات مبهم آن را روشن کنید.
•  دانش و آگاهی معلمان را نسبت به برنامه سالانه و تأثیر آن در روند رشد مدرسه زیاد کنید تا در نگرش آن ها تغییر ایجاد شود و با شما همراه و هم سو شوند.
•  دیدگاه های مثبت و مؤثر معلمان را در برنامه اعمال کنید تا نسبت به آن احساس تعلق خاطر کنند.
•  برنامه را به ترتیب اولویت بندی آن با زمان بندی مناسب به اجرا در آورید.
•  محدوده زمانی، موقعیت مکانی و مسئول پی گیری فعالیت و حتی میزان بودجه اجرای برنامه را مشخص کنید.
•  بر حسن اجرای برنامه نظارت داشته باشید و خودتان قائل به اجرای دقیق و منظم آن باشید و نقص ها را در فرآیند اجرای آن رفع کنید.
•  در جلسه های مختلف نتایج عملکرد برنامه را به معلمان، دانش آموزان و اولیا گزارش کنید. 

منابع:

برنامه ریزی آموزشی چیست؟ ترجمه محمد برهان منش و مبانی برنامه ریزی آموزشی: یحیی فیوضات

     |   نویسنده : احمد زراعتکار   |   گروه عمومی   |   لینک به نوشته